Kortyzol – co to jest? Jaki ma wpływ na zdrowie?

Kortyzol – co to jest?

Kortyzol to hormon stresu – czy powinien być zatem kojarzony wyłącznie w sposób negatywny?Absolutnie nie! Kortyzol jest hormonem, który jest nie tylko nieodłączny, ale i niezbędny podczas budowania sylwetki. Pamiętaj jednak, że tak, jak ze wszystkim, tak i w przypadku poziomu kortyzolu, równowaga powinna być zachowana. Na temat kortyzolu i ćwiczeń powstało wiele mitów i teorii. Jak to dokładnie jest z tym hormonem?

Co to jest i skąd się bierze kortyzol?

Co to jest i skąd się bierze kortyzol?

Kortyzol to hormon, który naturalnie produkuje nasze ciało. Jego samo istnienie, a także określony poziom ma wpływ na szereg różnych procesów zachodzących w Twoim ciele. Czemu kortyzol nazywany jest hormonem stresu? Ponieważ jego poziom wzrasta podczas sytuacji stresowych, ale nie tylko! Organizm człowieka naturalnie kontroluje wydzielanie kortyzolu. Najwyższe stężenie hormonu stresu odnotowuje się zazwyczaj rano, najniższe jest w nocy, koło godziny 12, kiedy udajesz się na nocny spoczynek, lub po prostu śpisz. Jeśli byłoby odwrotnie – w nocy miałbyś problemy ze snem, a rano ze wstaniem z łóżka.

Jakie zadanie ma kortyzol?

Jakie zadanie ma kortyzol?

Hormon ma realny wpływ na zwiększenie poziomu glukozy podczas odczuwania niepokoju, stresu i… w trakcie aktywności fizycznej! Cały proces jego produkcji jest bardzo skomplikowany, a w jego udziale biorą udział również inne hormony, takie jak ACTH, CRH itp. Kortyzol powstaje natomiast w przysadce mózgowej. Kortyzol ma wpływ na:

  • gospodarkę białkową,
  • gospodarkę wodno-elektrolitową, która ma wpływ na układ nerwowy (i nie tylko!).
  • na stężenie sodu w osoczu.
  • redukowanie stanów zapalnych (ma działanie przeciwzapalne).
  • reakcje odpornościowe Twojego ciała.
Na co wpływa kortyzol?

Co jeszcze wpływa na poziom kortyzolu?

Poza narażeniem na długotrwały, silny stres, lub nagłe poczucie zagrożenia, kortyzol wzrasta również w innych sytuacjach. Co więcej, niewłaściwa dieta – głodówka, lub przebywanie zbyt długo na diecie redukcyjnej – również ma wpływ na wzrost poziomu kortyzolu. Mało snu lub zła jakość snu i przetrenowanie również mają zasadnicze znaczenie na jego nadmiar. Do czego to może doprowadzić?

Skutki działania kortyzolu

Skutki działania kortyzolu

Kortyzol tak, jak adrenalina nie muszą być odbierane tylko negatywnie – w „zdrowej” dawce są nie tylko bezpieczne, ale i pożądane dla zachowania zdrowia. Jednak zbyt wysokie poziomy kortyzolu, mogą działać negatywnie nie tylko na postępy Twojej diety, ale i na efekty treningów. Za wysoki poziom kortyzolu ma wpływ na formę podczas odchudzania. Mimo widocznego spadku masy i redukcją tkanki tłuszczowej – Twoje ciało może nie wyglądać dobrze. Mięśnie będą tak, jakby „za mgłą”, a Ty zaczniesz odczuwać skutki w postaci spadku chęci, motywacji i siły do ćwiczeń. Czasami, na diecie odchudzającej zaleca się stosowanie diet break, czyli okresowej przerwy w „obcince” kalorii, która pozwala na powrót hormonów – w tym kortyzolu – do pożądanych, zdrowych poziomów.

Jak widzisz, kortyzol,  jeśli trzymasz go pod kontrolą, nie musi nieść negatywnych skutków dla zdrowia. Co więcej, to w głównej mierze od Ciebie i rodzaju planu treningowego zależy jego poziom. Jeśli nie chcesz zaburzyć pracy nad poprawą swojej sylwetki – nie dopuszczaj do przetrenowania, rób diet break, unikaj głodówek i dbaj o nocną regenerację.

Źródła:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4263906/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6689951/

Porady treningowe